Nie tyle Puszcza Niepołomska zwierza,

Nie tyle ordy janczarskie żołnierza,

Nie tyle pszczółek ukraińskie ule,

Nie tyle włoskich kortegian gondule,

Nie tyle babskich strzał krymskie sajdaki,

Nie tyle gwoździ indyjskie karaki,

Nie tyle wrzecion brabanckie kądziele,

Nie tyle kółek młyn, co jedwab miele,

Nie tyle śledzi od północy morze,

Nie tyle różnych barw tęcza i zorze,

Nie tyle Loret toczony pacierzy,

Nie tyle Wiedeń sieci i obierzy,

Nie tyle gdański port łasztów tatarski,

Nie tyle książek frankfortskie jarmarki,

Nie tyle wiosna kwiatków, lato kłosów,

Jesień owoców i organy głosów,

Gwiazd jasne niebo, piasku morskie brzegi,

Kropel spory deszcz, spłachcia gęste śniegi.

Nie tyle mają i jeziora trzciny,

Jak ja mam bólów dla mej Katarzyny.


Goreję czy nie? Cóż to ja za nowy

Gościnny afekt w sercu swoim czuję?

Podobno ogień? Nie! Już by ogniowy

Zapał zgasł w płaczu, którym się tak psuję.

Męka to raczej i ból mojej głowy;

Nie męka też to, co sobie smakuję;

Smak być nie może, bo mię to frasuje;

Przecie wraz i smak, i żal serce czuje.



Jeśli to nie żal ni smaczne ochłody,

To pewnie .-'.łupstwo, którym się myśl wścieka.

Ale nie głrpi, co się boi szkody;

Cóż po tym, kiedy przed nią nie ucieka.

Miłość - nie miłość, przecie też niezgody

Nie widzę, cóż mię tak dziwnego czeka?

Cóż to jest, że mi tak ciężko na duszy?

Pewnie mię to myśl i zły humor suszy.

 

Lecz jeśli to myśl, o czymże wżdy myślę?

Okrutna myśli, czemu myślić muszę?

Czemu, choć w głowie zawsze myślą kreślę,

Znowu taż myślą, co przedtem, myśl suszę?

Czemu, choć myślom różny wczas wymyślę.

O to się, żeby nie myślić, nie kuszę?

Myślę, lecz jeśli myślić jest to wina,

Nie ze mnie, ale z myśli jest przyczyna.

 

Winna bym była, gdybym się kochała,

Ale o miłość serce me nie stoi.

Ale nie toż to, jak bym kochać chciała,

Gdy się myśl myślić o miłym nie boi?

Cóż by, gdybym też miłości zarwała?

Nie wiem; ale wiem, że mi pęta stroi.

Kocham? Nie kocham? Dziwnie we łbie knuję:

Nie chcę, nie kocham, a przecię miłuję.

 

Kocham czy-li nie? Ach, ogień w miłości

Szczerze dopieka, a ja drżąc trupieję.

Nie kocham tedy? Ach, do samych kości

Wolnym się ogniem spuszczam i topnieję.

Ogień się z mrozem ugania w skrytości:

I mrozem pałam, i ogniami leję;

Cuda miłości, czarów sposób nowy:

Mróz gorejący, a ogień lodowy.

 

Goreję, marznę i jestem do tego

I zapalona, ranna i związana.

Ranę mam, nie wiem, z sajdaku czyjego,

Łańcucha nie znam, chociam okowana;

Okowy noszę od wzroku wdzięcznego,

Z którego wdzięczny ból, rana kochana.

Jeśli to miłość jest, co mię tak dusi,

Miłość być, wierę, grzeczną rzeczą musi.

 

Grzeczna rzecz miłość, lecz cóż mi się dzieje

I cóż tę miłość za otucha wspiera?

Nadgrody nie chcę, co więc miłość grzeje,

Serce się kochać i darmo napiera.

Nie kochaj, serce! Bo też, bez nadzieje,

Nie wiem, jako ta miłość nie umiera.

Ach, mówię z sercem, a serca-m pozbyła;

Serca nie mając, jakoż będę żyła?

 

Żyję, umieram; dziwnie się to wierci:

Konać, nie umrzeć, choć serca nie mając

Żywot opuścić, nie czuć przecie śmierci,

Jest to umierać, a nie umierając:

Albo mężniejszej nabywa gdzieś sierci

Serce, że znowu odżywa konając,

Albo co duszę z sercem strzała dzieli,

Nie domorduje, choć na śmierć postrzeli.

 

Nie dobite, nie, lecz z śmiertelnej rany

Kaleka serce już w kim inszym żyje;

Tenże za serce stoi i kochany

Żywot, serce me z niego żywot pije.

Ja nie mam serca (dziw to niesłychany!),

A serce serca dwie w sobie me kryje.

Tak dla tej twarzy, w której kocham wiernie,

Żyjąc umieram, konam nieśmiertelnie.

 

Kochajmyż tedy, a zawżdy zapłaty

Da się doczekać czas lepiej życzliwy;

Czego więc czasem dochodzą i laty,

To prędzej zmiękczy afekt popędliwy.

A ty mi pomóż, Kupido skrzydlaty,

Co w mózgu moim takie roisz dziwy.

Tak Falsirena miłosna mówiła

I tak się z swymi myślami biedziła.